Preventieadviseur worden: opleiding niveau 1, 2 en 3

Elke werkgever moet een preventieadviseur hebben, maar niet elke preventieadviseur heeft dezelfde opleiding nodig. Hier lees je welk niveau bij welk bedrijf hoort, wat de wet vraagt van de opleiding, waar je ze kunt volgen en hoe je ze financiert. Alles komt uit de Codex welzijn op het werk en de lijsten van de FOD Werkgelegenheid.

De drie niveaus in het kort

Bronnen: Codex welzijn op het werk, boek II titel 1 (interne dienst), FOD Werkgelegenheid; Codex welzijn op het werk, boek II titel 4 (vorming en bijscholing), FOD Werkgelegenheid; Vorming en bijscholing van de preventieadviseur, FOD Werkgelegenheid; Lijst van instellingen die een basiscursus voor preventieadviseurs verstrekken (niveau III), FOD Werkgelegenheid (nagelezen op 23 oktober 2026)

Welk niveau hoort bij welk bedrijf?

De wet deelt werkgevers in vier groepen in, volgens het aantal werknemers en het risico van de sector. De groep bepaalt welke opleiding de preventieadviseur die de interne dienst leidt minstens moet hebben, en welke de andere preventieadviseurs van die dienst nodig hebben.

Het aantal werknemers is een gemiddelde over de vier voorgaande kwartalen. Behoort een technische bedrijfseenheid tot een andere groep dan het bedrijf, dan telt de activiteit van die eenheid. Hebben een preventieadviseur-arbeidsarts of een preventieadviseur psychosociale aspecten een plaats in de interne dienst, dan gelden voor hen de eisen van de externe diensten.

Bron: Codex welzijn op het werk, boek II titel 1 (interne dienst), FOD Werkgelegenheid; Vorming en bijscholing van de preventieadviseur, FOD Werkgelegenheid (nagelezen op 23 oktober 2026)

Wat de wet vraagt van de opleiding

Niveau 1 en niveau 2 heten in de wet aanvullende vorming. Ze bestaan allebei uit dezelfde multidisciplinaire basismodule, gevolgd door een specialisatiemodule van het eigen niveau. Heb je niveau 2, dan hoef je voor niveau 1 dus alleen nog de specialisatiemodule niveau I te volgen, op voorwaarde dat je aan de toelatingseisen voldoet.

Een cursus van niveau 1 of 2 telt alleen als hij erkend is door de minister van Werk. De lijst van erkende cursussen staat op de site van de FOD Werkgelegenheid en een erkenning geldt hoogstens vijf jaar. Kijk dus op de lijst voor je inschrijft, ook als een opleiding in een andere databank opduikt.

De uren in de wet zijn minimumuren. Over hoeveel maanden ze gespreid worden, of de lessen overdag of 's avonds vallen en wat de opleiding kost, bepaalt de instelling. De instellingen mogen je vrijstellen van vakken waarvoor je al slaagde in een bachelor of master.

Bronnen: Codex welzijn op het werk, boek II titel 4 (vorming en bijscholing), FOD Werkgelegenheid; Vorming en bijscholing van de preventieadviseur, FOD Werkgelegenheid; Erkende cursussen aanvullende vorming preventieadviseurs niveau I en II, FOD Werkgelegenheid (nagelezen op 23 oktober 2026)

Erkende opleidingsinstellingen

Voor niveau 1 en 2 telt alleen een cursus die de minister van Werk erkend heeft. Dit zijn de instellingen op de lijst van de FOD Werkgelegenheid op onze controledatum. Voor niveau 3 houdt de FOD een aparte lijst bij.

Namen, plaatsen, taal en einddatum zoals op de lijst van de FOD Werkgelegenheid, alfabetisch en zonder voorkeur. De plaats is de zetel op de lijst; de lessen kunnen elders vallen. Prijs, lesrooster, duur in maanden en eigen toelatingsvoorwaarden vraag je aan de instelling. Universitaire opleidingen zonder einddatum staan zo op de lijst.

Bronnen: Erkende cursussen aanvullende vorming preventieadviseurs niveau I en II, FOD Werkgelegenheid; Lijst van instellingen die een basiscursus voor preventieadviseurs verstrekken (niveau III), FOD Werkgelegenheid (nagelezen op 23 oktober 2026)

De weg via VDAB en de Vlaamse opleidingsincentives

In de opleidingendatabank van VDAB vind je opleidingen preventieadviseur van verschillende organisatoren, met per opleiding de doelgroep, de plaats en de kostprijs. VDAB is daar een zoekhulp: of een cursus van niveau 1 of 2 wettelijk telt, lees je op de lijst van de FOD. Op het moment van onze controle droeg geen van de opleidingen preventieadviseur niveau 2 in die databank het label Erkend door VDAB, het label waarmee een opleiding voor werkzoekenden gratis is.

Werk je, dan wijst VDAB je naar de opleidingsincentives van de Vlaamse overheid: opleidingscheques, Vlaams opleidingsverlof als je in de privésector werkt en Vlaams opleidingskrediet als je tijdskrediet neemt. Welke opleidingen daarvoor in aanmerking komen, staat in de opleidingsdatabank Vlaamse opleidingsincentives. Zoek daar je eigen opleiding op voor je inschrijft.

Opleidingscheques zijn er alleen voor werknemers, niet voor werkzoekenden of zelfstandigen in hoofdberoep, en je woon- en werkplaats tellen mee. Heb je hoogstens een diploma secundair onderwijs, dan gebruik je ze voor opleidingen uit de opleidingsdatabank. Ben je hooggeschoold, dan kan het alleen voor een opleiding uit het persoonlijk ontwikkelplan van een loopbaanbegeleiding uit de voorbije zes jaar. Je vraagt ze online aan via het WSE-loket.

Bronnen: VDAB, opleidingen preventieadviseur niveau 2; VDAB, gratis leren voor wie werk heeft; Vlaamse opleidingsincentives, Vlaamse overheid; Opleidingscheques voor werknemers, Vlaamse overheid (nagelezen op 23 oktober 2026)

Stappenplan

1. Bepaal het niveau. Kijk tot welke groep je huidige of beoogde werkgever behoort en of je de interne dienst gaat leiden. Dat bepaalt of basiskennis volstaat of je niveau 2 of 1 nodig hebt.
2. Toets je vooropleiding. Voor niveau 2 vraagt de wet een getuigschrift hoger secundair onderwijs, voor niveau 1 een bachelordiploma van universitair niveau. Heb je dat niet, kijk dan of de route met vijf jaar praktijkervaring voor jou openstaat.
3. Kies een erkende instelling. Kies op de lijst van de FOD een instelling met het juiste niveau, je taal en een erkenning die loopt tot na je opleiding. Vraag de instelling naar het lesrooster, de duur in maanden, de prijs en haar eigen toelatingsvoorwaarden.
4. Regel de financiering. Bespreek de opleiding met je werkgever en zoek je opleiding op in de opleidingsdatabank Vlaamse opleidingsincentives voor opleidingscheques, opleidingsverlof of opleidingskrediet.
5. Volg beide modules en slaag. Eerst de multidisciplinaire basismodule, dan de specialisatiemodule. Je sluit af met een evaluatie en een eindwerk uit de praktijk dat je verdedigt voor een jury.
6. Blijf bijscholen. Na je attest blijft bijscholing een recht en een plicht. Spreek met je werkgever af hoeveel en welke.

Na je attest: bijscholing en werktijd

Elke preventieadviseur heeft het recht en de plicht om zich bij te scholen. De wet legt de omvang niet vast; je spreekt die af met je werkgever. Voor niveau 1 en 2 raadt de FOD een jaarlijkse driedaagse bijscholing sterk aan.

Ben je preventieadviseur in een interne dienst, dan geldt de tijd die je aan vormingsactiviteiten besteedt als normale werktijd en worden de kosten vergoed.

Bronnen: Codex welzijn op het werk, boek II titel 1 (interne dienst), FOD Werkgelegenheid; Codex welzijn op het werk, boek II titel 4 (vorming en bijscholing), FOD Werkgelegenheid; Vorming en bijscholing van de preventieadviseur, FOD Werkgelegenheid (nagelezen op 23 oktober 2026)

Veelgestelde vragen