Hoogwerkerattest: IS-005, IPAF, behalen en geldigheid
Dezelfde logica als de heftruck: de wet eist opleiding en geschiktheid, de sites eisen een attest; in de petrochemie is dat IS-005, internationaal de IPAF PAL Card.
| Voor wie is het verplicht of gevraagd? | Iedereen die een schaarlift, telescoop- of knikarmhoogwerker bestuurt |
|---|---|
| Geldigheid en hernieuwing | Geen wettelijke termijn; IS-005 en IPAF PAL Card vijf jaar |
| Hoe behaal je het? | Theorie- en praktijkexamen bij een opleidingscentrum; IS-005 in een BeSaCC-erkend centrum |
Voor wie is het verplicht of gevraagd?
Iedereen die een hoogwerker bestuurt: schaarlift, telescopische of knikarmhoogwerker, zelfrijdend of op vrachtwagen. Net als voor de heftruck bestaat er geen wettelijk attest, maar de werkgever mag mobiele arbeidsmiddelen met eigen aandrijving alleen laten besturen door werknemers met een adequate opleiding, en het besturen van hijstoestellen van welke aard ook is een veiligheidsfunctie met verplicht gezondheidstoezicht door de arbeidsarts. [1] [2] [3]
Op (petro)chemische en grote industriële sites geldt het Register van Risicovolle Taken van BeSaCC-VCA: 'Werken met zelfrijdende hoogwerker' (IS-005) en 'Werken met hoogwerker op vrachtwagen' (IS-004) zijn taken met opgelegd examen in een erkend centrum. Wie met een verreiker met werkplatform werkt, heeft bovenop het verreikerattest ook IS-005 nodig. [4]
Wettelijke basis
Codex over het welzijn op het werk: boek IV titel 3, artikel IV.3-7, 1° (adequate opleiding voor bestuurders van mobiele arbeidsmiddelen met eigen aandrijving); boek I titel 4, artikel I.4-1, §2, 1° (het besturen van hijstoestellen van welke aard ook is een veiligheidsfunctie) en I.4-3 (verplicht gezondheidstoezicht); boek I titel 2, artikelen I.2-16 tot I.2-21 (informatie en vorming). Het BeSaCC-register is geen wet maar een eis uit de VCA-certificatie (VCA-vraag 3.4) en van de opdrachtgevers die ernaar verwijzen; voor bepaalde taken in de (petro)chemie bevat het eisen, niet alleen een leidraad. [1] [2] [3] [4] [5]
Hoe behaal je het?
Je volgt een opleiding bij een opleidingscentrum en legt een theoretische en een praktische proef af op het type machine. Voor het BeSaCC-attest IS-005 moet je minstens 18 jaar zijn; het theorie-examen duurt 20 minuten (maximum 40) en het praktijkexamen 30 minuten. Werk je in de (petro)chemie, dan moet het examen in een erkend centrum afgelegd worden. [4]
In het VDAB-aanbod staan een basisopleiding van twee dagen en een heropfrissing van één dag (Zwijnaarde), cursussen in Tessenderlo-Ham, Hasselt en Pittem, en de opleiding IS-005 in Bilzen-Hoeselt, waar je het certificaat alleen krijgt als je slaagt voor het officiële examen. Voorwaarden voor de heropfrissing: minimum 18 jaar, medisch geschikt verklaard door de arbeidsarts en eigen helm en veiligheidsschoenen. De online VDAB-cursus 'Hoogwerker' (ongeveer drie uur, erkend door VDAB) bereidt alleen het theoriedeel van het attest 'Veilig werken met een hoogwerker' voor. [8]
IPAF, de internationale federatie van hoogwerkerfabrikanten en -verhuurders, reikt na een opleiding bij een IPAF-trainingscentrum de PAL Card uit (Powered Access Licence). Internationale verhuurders en bouwwerven vragen er vaak naar; in België is het een aanvulling op, geen vervanging van, de opleidingsplicht uit de Codex. [7] [1]
Duur van de opleiding
Bij de opleidingscentra in het VDAB-aanbod: basisopleiding twee dagen, heropfrissing één dag; de online theoriecursus van VDAB ongeveer drie uur. Andere centra bepalen zelf hun duur; de wet legt geen minimum vast. [8]
Geldigheid en hernieuwing
De wet legt geen geldigheidsduur vast; je werkgever bepaalt de opfrissing op basis van zijn risicoanalyse. Het BeSaCC-attest IS-005 is vijf jaar geldig, net als IS-004; daarna leg je opnieuw examen af bij een erkend centrum. De IPAF PAL Card is eveneens vijf jaar geldig: vernieuwen gebeurt via een IPAF-trainingscentrum vóór de vervaldatum, en alleen wie zijn logboek heeft bijgehouden (op papier of in de ePAL-app) komt voor een verlenging in aanmerking. [1] [4] [7]
Terugvinden of opvragen
Een BeSaCC-attest IS-004 of IS-005 van een erkend centrum staat in het Centraal Diplomaregister (csm-examen.be/cdr, rubriek Risicovolle Taken); je zoekt op diplomanummer of op naam plus geboortedatum. Een IPAF PAL Card controleer je via 'Verify PAL Card' op ipaf.org. Attesten van andere opleidingscentra vraag je op bij het centrum zelf; een VDAB-kwalificatiebewijs vind je in de LED via Mijn Burgerprofiel. [6] [7] [9]
Wat kost het?
De online theoriecursus 'Hoogwerker' van VDAB is erkend door VDAB en gratis voor werkzoekenden. De prijs van de praktijkopleidingen en van het IS-005-examen verschilt per opleidingscentrum; werkgevers betalen de opleiding doorgaans omdat het hun opleidingsplicht is. [8] [1]
Veelgestelde vragen
Is een hoogwerkerattest wettelijk verplicht?
Het attest niet, de opleiding wel: de Codex verplicht de werkgever om mobiele arbeidsmiddelen met eigen aandrijving alleen te laten besturen door werknemers met een adequate opleiding, en het besturen van hijstoestellen is een veiligheidsfunctie met verplicht gezondheidstoezicht. Het attest is het gangbare bewijs; op VCA-sites en in de petrochemie is het BeSaCC-attest IS-005 concreet vereist. [1][2][4]
Wat is het IS-005-attest?
IS-005 'Werken met zelfrijdende hoogwerker' is een taak uit het Register van Risicovolle Taken van BeSaCC-VCA, met een opgelegd theorie- en praktijkexamen in een erkend centrum voor wie in de (petro)chemie werkt. Je moet minstens 18 zijn, het diploma is vijf jaar geldig en staat in het Centraal Diplomaregister. IS-004 is de variant voor hoogwerkers op vrachtwagen. [4][6]
Hoelang is een hoogwerkerattest geldig?
De wet noemt geen termijn; je werkgever beslist over opfrissingen. Het BeSaCC-attest IS-005 is vijf jaar geldig, de IPAF PAL Card ook. Opleidingscentra bieden heropfrissingen van één dag aan voor wie al ervaring heeft. [4][7][8]
Wat is het verschil tussen IS-005 en de IPAF PAL Card?
IS-005 is het Belgische BeSaCC-VCA-attest dat (petro)chemische en VCA-sites vragen; de PAL Card is het internationale bewijs van IPAF dat verhuurders en internationale werven vragen. Beide zijn vijf jaar geldig. Voor de PAL Card moet je een logboek bijhouden om in aanmerking te komen voor verlenging. Welk attest je nodig hebt, hangt af van de site waar je werkt; vraag het aan je werkgever of de opdrachtgever. [4][7]
Kun je een hoogwerkerattest behalen via VDAB?
Het VDAB-aanbod bevat een gratis online theoriecursus (ongeveer drie uur) die het theoriedeel van het attest 'Veilig werken met een hoogwerker' voorbereidt; voor het attest zelf moet je ook een praktijkproef afleggen. Daarnaast staan er praktijkopleidingen van partners (basis twee dagen, heropfrissing één dag) en de IS-005-opleiding in Bilzen-Hoeselt, die niet gratis zijn. [8]
Hoe vind je je hoogwerkerattest terug?
Een IS-004- of IS-005-attest zoek je in het Centraal Diplomaregister op csm-examen.be/cdr; een PAL Card controleer je op ipaf.org. Attesten van andere centra vraag je op bij het centrum of de werkgever die de opleiding organiseerde; VDAB-kwalificatiebewijzen staan in de LED via Mijn Burgerprofiel. [6][7][9]
Vacatures die dit attest noemen
Bronnen
Elke alinea verwijst met een cijfer naar de bron waarop ze steunt. Wat geen enkele officiële bron zegt, staat hier niet; waar de regel per werkgever of per opleidingscentrum verschilt, staat dat letterlijk.
- Codex over het welzijn op het werk, boek IV titel 3 Mobiele arbeidsmiddelen (FOD WASO, pdf) (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- Codex over het welzijn op het werk, boek I titel 4 Gezondheidstoezicht (FOD WASO, pdf) (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- FOD Werkgelegenheid: attest voor het besturen van een gemotoriseerd transportwerktuig (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- BeSaCC-VCA: Register van Risicovolle Taken, versie 2020-01 (pdf) (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- BeSaCC-VCA: info risicovolle taken (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- BeSaCC-VCA: Diplomaregister (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- IPAF: How do I renew my PAL Card when it expires? (PAL Cards are valid for 5 years) (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- VDAB: opleidingsaanbod hoogwerker (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- Vlaanderen.be: een diploma raadplegen via de LED (Mijn Burgerprofiel) (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
Deze pagina is informatie, geen juridisch advies. Je werkgever, zijn preventieadviseur en het bevoegde gewest blijven de eindverantwoordelijken voor wat er op jouw werkplek geldt.