Koeltechnisch certificaat: categorie I, behalen, hernieuwen
Het persoonlijke Europese certificaat plus de gewestelijke erkenning die je nodig hebt om aan koelinstallaties met gefluoreerde koudemiddelen te werken.
| Voor wie is het verplicht of gevraagd? | Iedereen die installeert, onderhoudt, lekken controleert of koudemiddel terugwint aan installaties met F-gassen |
|---|---|
| Geldigheid en hernieuwing | Vlaanderen: onbepaalde duur, met actualisatie-examen om de vijf jaar |
| Hoe behaal je het? | Examen (theorie, praktijk, hardsolderen) bij een erkend opleidingscentrum, dan registratie bij VEKA |
Voor wie is het verplicht of gevraagd?
Iedereen die in Vlaanderen werkt aan stationaire koelinstallaties (industriële koeling, diepvriezers, airco's, warmtepompen) met gefluoreerde broeikasgassen of ozonlaagafbrekende stoffen, of aan koeleenheden van koelwagens en koelaanhangwagens: installeren, onderhouden, herstellen, buiten dienst stellen, lekcontroles en terugwinnen. De erkenning is persoonlijk; het bedrijf waarvoor je werkt moet daarnaast erkend zijn als koeltechnisch bedrijf en minstens één erkende koeltechnicus in dienst hebben. [1] [3]
Categorie I: alle werkzaamheden aan alle koelinstallaties, ongeacht de koelmiddelinhoud; dit is wat werkgevers van een koeltechnieker vragen. Categorie II: installeren, herstellen, onderhouden, buiten dienst stellen en terugwinnen bij installaties met minder dan 3 kg koelmiddel (hermetisch afgesloten en gelabeld: minder dan 6 kg), plus wettelijke lekcontroles zonder het koelmiddelcircuit te openen. Categorie III: alleen terugwinnen binnen dezelfde grenzen van 3 en 6 kg. Categorie IV: alleen wettelijk verplichte lekcontroles zonder het circuit te openen. [1]
Met alleen een RESCert-certificaat voor warmtepompen mag je niet aan warmtepompen met gefluoreerde broeikasgassen of ozonlaagafbrekende stoffen werken; daarvoor zijn de erkenning als koeltechnicus en als koeltechnisch bedrijf verplicht. [1]
Wettelijke basis
Vlaanderen: VLAREL, het Vlaams reglement inzake erkenningen met betrekking tot het leefmilieu. De verplichtingen van de erkende koeltechnicus staan in artikel 34 (algemene gebruikseisen) en artikel 40/1 (bijzondere gebruikseisen). Het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) beheert de erkenningen. [2]
Europa: de categorieën I tot IV zijn Europese certificaten. Leefmilieu Brussel verwijst naar Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2067, die ook de wederzijdse erkenning van certificaten tussen gewesten en lidstaten regelt; het Waalse Gewest noemt als basis Verordening (EU) 2024/573 over gefluoreerde broeikasgassen en Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2215 over certificering. [7] [9]
Brussel: Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 22 maart 2012 (minimale opleidingseisen voor koeltechnici, registratie van koeltechnische bedrijven, erkenning van examencentra); sinds 4 juli 2011 moeten koeltechnici een certificaat conform de Europese wetgeving hebben. Wallonië: de certificering wordt verleend door de Agence wallonne de l'Air et du Climat (AwAC). [7] [8] [9]
Hoe behaal je het?
Vlaanderen: je slaagt voor het examen bij een erkend opleidingscentrum. Het bestaat uit vier onderdelen: theorie koeltechniek, theorie wetgeving, een praktijkproef met koelmiddelen en een hardsoldeerproef (categorie III en IV zijn vrijgesteld van de hardsoldeerproef). Je slaagt met minstens 60 procent per onderdeel en ontvangt een Europees certificaat van categorie I, II, III of IV. Daarna registreer je je met je eID via 'Mijn VLAREL-erkenning' en krijg je per e-mail je erkenningsnummer; zonder registratie mag je niet aan de slag. [1] [2]
Heb je al een Europees certificaat uit een ander gewest of een andere lidstaat, dan registreer je je eerst en meld je het gebruik van de erkenning in het erkenningenloket, met een kopie van je certificaat in het Nederlands, Frans, Duits of Engels. Is dat certificaat bij de aanmelding ouder dan vijf jaar, dan moet je eerst slagen voor het actualisatie-examen bij een erkend opleidingscentrum. [1]
Wallonië: de AwAC verleent de certificering op aanvraag (online formulier, gratis) aan wie het examen voor de gekozen categorie heeft afgelegd bij een door het Waalse Gewest erkend examencentrum en als zelfstandige of werknemer van een ingeschreven onderneming werkt; de AwAC publiceert de lijst van centra met hun categorieën. Brussel: examen bij een door Leefmilieu Brussel erkend examencentrum; de lijsten van erkende examencentra en geregistreerde koeltechnische bedrijven staan online. [9] [10] [7]
Duur van de opleiding
De overheid legt alleen het examen vast; de duur van de voorbereidende opleiding verschilt per opleidingscentrum. [1]
Geldigheid en hernieuwing
Vlaanderen: de erkenning geldt voor onbepaalde duur, maar je moet vijfjaarlijks slagen voor een actualisatie-examen bij een erkend opleidingscentrum. Doe je dat niet op tijd, dan vervalt je erkenning van rechtswege en mag je geen erkenningsplichtige werken meer uitvoeren; na het actualisatie-examen registreer je je opnieuw via Mijn VLAREL-erkenning. [2] [1]
Wallonië: de hernieuwing vraag je aan met hetzelfde online formulier als de eerste certificering; de pagina van het Waalse Gewest noemt geen termijn. Brussel: Leefmilieu Brussel publiceert een formulier voor de hernieuwing van de erkenning, eveneens zonder termijn op de pagina. [9] [7]
Terugvinden of opvragen
Vlaanderen publiceert de lijst van erkende koeltechnici, de lijst van erkende koeltechnische bedrijven en de lijst van erkende opleidingscentra als pdf. Sta je er niet op, dan meld je dat aan het team Erkenningen met je naam, adres, erkenningsnummer en de plaats en datum van je erkenning. Het opleidingscentrum registreert je certificaat ook in de Leer- en Ervaringsbewijzendatabank (LED), die je via Mijn Burgerprofiel raadpleegt; een kopie van het certificaat zelf vraag je aan het opleidingscentrum. [1] [4] [5] [6] [11]
Brussel: lijsten van geregistreerde koeltechnische bedrijven en erkende examencentra op app.leefmilieubrussel.be. Wallonië: lijst van erkende examencentra per categorie bij de AwAC (versie van 18 juni 2026). [7] [10]
Wat kost het?
Vlaanderen: een erkende koeltechnicus betaalt jaarlijks een retributie voor het toezicht op zijn erkenning: 36 euro in 2026, jaarlijks geïndexeerd; de factuur komt begin van het kalenderjaar. Bij niet-betaling volgt een schorsing en, dertig dagen later, het verval van de erkenning. Een erkend koeltechnisch bedrijf betaalt 145 euro in 2026. Wallonië: de certificering zelf is gratis. Brussel: de registratie van een koeltechnisch bedrijf is gratis. De prijs van opleiding en examen verschilt per opleidingscentrum. [2] [1] [3] [9] [8]
Veelgestelde vragen
Wat is een koeltechnisch certificaat categorie 1?
Categorie I is het volledigste Europese certificaat: alle werkzaamheden (installeren, onderhouden, herstellen, lekcontroles, terugwinnen, buiten dienst stellen) aan alle koelinstallaties, ongeacht de koelmiddelinhoud. Het is de categorie die werkgevers standaard van een koeltechnieker vragen. Categorie II is beperkt tot installaties onder 3 kg (of 6 kg hermetisch), III tot terugwinnen, IV tot lekcontroles. [1]
Hoe behaal je het koeltechnisch certificaat in Vlaanderen?
Slaag voor het examen bij een erkend opleidingscentrum (theorie koeltechniek, theorie wetgeving, praktijkproef met koelmiddelen en hardsoldeerproef, minstens 60 procent per onderdeel), ontvang je Europees certificaat en registreer je daarna met je eID via Mijn VLAREL-erkenning. Je mag pas werken zodra je je erkenningsnummer hebt, en alleen voor een erkend koeltechnisch bedrijf. [1][2][3]
Hoe vaak moet je het koeltechnisch certificaat hernieuwen?
In Vlaanderen moet je om de vijf jaar slagen voor een actualisatie-examen bij een erkend opleidingscentrum. Laat je dat na, dan vervalt je erkenning van rechtswege en moet je na het examen opnieuw registreren. In Wallonië en Brussel verloopt de hernieuwing via een formulier van de AwAC respectievelijk Leefmilieu Brussel; hun pagina's noemen geen termijn. [2][9][7]
Waar vind je de lijst van erkende koeltechnici en koeltechnische bedrijven?
Vlaanderen publiceert drie pdf-lijsten op datasets.omgeving.vlaanderen.be: erkende koeltechnici, erkende koeltechnische bedrijven en erkende opleidingscentra. Brussel heeft lijsten van geregistreerde bedrijven en erkende examencentra op app.leefmilieubrussel.be; de AwAC publiceert de Waalse lijst van erkende examencentra. [4][5][6][7][10]
Hoe vraag je je koeltechnisch certificaat op of controleer je je erkenning?
Controleer of je op de Vlaamse lijst van erkende koeltechnici staat; ontbreek je, mail dan het team Erkenningen met naam, adres, erkenningsnummer en plaats en datum van je erkenning. Je certificaat staat ook in de LED (Mijn Burgerprofiel, thema Onderwijs en vorming). Een kopie van het papieren certificaat vraag je aan het opleidingscentrum dat het uitreikte. [1][11]
Geldt mijn Vlaams certificaat ook in Brussel of Wallonië?
Het Europese certificaat wordt wederzijds erkend, maar elk gewest heeft zijn eigen registratie of certificering: in Wallonië vraag je de certificering aan bij de AwAC, in Brussel geldt het besluit van 22 maart 2012 en de registratie bij Leefmilieu Brussel, en omgekeerd moet wie met een Waals of Brussels certificaat in Vlaanderen wil werken zich bij VEKA registreren (met actualisatie-examen als het certificaat ouder is dan vijf jaar). [7][9][1]
Wat kost het koeltechnisch certificaat?
De prijs van opleiding en examen bepaalt elk opleidingscentrum zelf. Vast staat de Vlaamse retributie: 36 euro per jaar voor de koeltechnicus en 145 euro per jaar voor het bedrijf in 2026, jaarlijks geïndexeerd. In Wallonië is de certificering door de AwAC gratis; in Brussel is de registratie van het bedrijf gratis. [2][3][9][8]
Vacatures die dit attest noemen
Bronnen
Elke alinea verwijst met een cijfer naar de bron waarop ze steunt. Wat geen enkele officiële bron zegt, staat hier niet; waar de regel per werkgever of per opleidingscentrum verschilt, staat dat letterlijk.
- Vlaanderen.be: erkenning als koeltechnicus (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- Vlaanderen.be: informatie voor de koeltechnicus (verplichtingen, actualisatie-examen, retributie) (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- Vlaanderen.be: erkenning als koeltechnisch bedrijf (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- Departement Omgeving: lijst erkende koeltechnici (pdf) (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- Departement Omgeving: lijst erkende koeltechnische bedrijven (pdf) (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- Departement Omgeving: lijst erkende opleidingscentra koeltechniek (pdf) (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- Leefmilieu Brussel: koelinstallaties, erkenningen en registraties (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- be.brussels: registratie van koeltechnische bedrijven (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- Wallonie.be: application for accreditation as a refrigeration technician (AwAC) (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- AwAC: centres d'examen reconnus en technique frigorifique, 18 juni 2026 (pdf) (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- Vlaanderen.be: een diploma raadplegen via de LED (Mijn Burgerprofiel) (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
Deze pagina is informatie, geen juridisch advies. Je werkgever, zijn preventieadviseur en het bevoegde gewest blijven de eindverantwoordelijken voor wat er op jouw werkplek geldt.