VCA-attest: B-VCA, VOL-VCA, examen en geldigheid
Het persoonlijke veiligheidsdiploma dat opdrachtgevers in industrie, petrochemie en bouw van elke aannemer en zijn mensen vragen.
| Voor wie is het verplicht of gevraagd? | Operationele medewerkers (B-VCA) en leidinggevenden (VOL-VCA) van VCA-gecertificeerde aannemers |
|---|---|
| Geldigheid en hernieuwing | Tien jaar vanaf de examendatum |
| Hoe behaal je het? | Examen bij een door BeSaCC-VCA erkend examencentrum |
Voor wie is het verplicht of gevraagd?
VCA staat voor Veiligheid, gezondheid en milieu Checklist Aannemers: een certificatiesysteem voor aannemers die werken op sites met verhoogd risico, beheerd door de vzw BeSaCC-VCA (Contractor Safety Management). Het bedrijf wordt gecertificeerd na een audit door een certificatie-instelling; de medewerkers bewijzen hun kennis met een persoonlijk diploma. Alle operationele medewerkers van een VCA-bedrijf moeten een diploma Basisveiligheid (B-VCA) hebben; iedereen die leiding geeft aan operationele medewerkers heeft het diploma Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden (VOL-VCA) nodig. [1] [2] [3]
VIL-VCU (Veiligheid voor Intercedenten en Leidinggevenden) is het diploma binnen VCU, de variant van het systeem voor uitzendkantoren die mensen plaatsen bij VCA-bedrijven. Wie als medewerker risicovolle taken uitvoert, moet daarnaast een specifieke opleiding en training voor die taak gevolgd hebben (zie het register van risicovolle taken bij het heftruck- en hoogwerkerattest). [1] [5] [2]
Wettelijke basis
Geen enkele wet legt VCA op: het is een private norm (VCA 2017/6.0, sinds 2 april 2018 één schema voor België en Nederland) die opdrachtgevers contractueel eisen van hun aannemers. Wel geldt de algemene plicht van de werkgever uit de Codex om zijn werknemers te informeren en te vormen (artikelen I.2-16 tot I.2-21), maar die schrijft geen VCA-diploma voor. [1] [8]
Hoe behaal je het?
Je legt het examen af bij een door BeSaCC-VCA erkend examencentrum; de lijst van erkende centra staat op besacc-vca.be. De vragen komen uit een centrale vragendatabank op basis van de eind- en toetstermen; er is één proefexamen voor Basis, VOL en VIL, uitsluitend voor oefendoeleinden. Een diploma geldt alleen als het is uitgereikt door een erkend examencentrum. [2] [3] [4]
Wie nog een geldig diploma heeft, mag ten vroegste twee jaar na de uitgifte opnieuw voor hetzelfde examen aangemeld worden; voor eenzelfde examen kun je maximaal twee keer per dag aangemeld worden. [6]
Duur van de opleiding
De duur van een voorbereidende opleiding staat niet in het examenreglement en verschilt per opleidingscentrum. BeSaCC-VCA verkoopt het handboek via zijn webshop en de erkende centra; veel examencentra zijn tegelijk opleidingscentrum. [2] [6]
Geldigheid en hernieuwing
Een VCA-diploma heeft een geldigheidsduur van tien jaar, gerekend vanaf de examendatum. Een operationele medewerker voldoet alleen met een diploma Basisveiligheid dat niet ouder is dan tien jaar; voor leidinggevenden geldt hetzelfde met VOL-VCA. Na die termijn leg je het examen opnieuw af. [2] [3]
Terugvinden of opvragen
Alle diploma's die sinds 1 januari 2010 door Belgische erkende examencentra zijn uitgereikt, staan automatisch in het Centraal Diplomaregister (csm-examen.be/cdr); oudere diploma's werden toegevoegd. Je zoekt op diplomanummer of op naam plus geboortedatum. Het register bevat B-VCA, VOL-VCA, VIL-VCU en de attesten risicovolle taken. Een vermelding in het register volstaat meestal als bewijs; je hebt alleen een duplicaat nodig als een werkgever of opdrachtgever een papieren diploma wil zien. [5] [7]
Een duplicaat kan alleen het examencentrum afleveren dat het origineel uitreikte, tegen zijn eigen financiële voorwaarden; BeSaCC-VCA zelf levert geen duplicaten. Diploma's van Nederlandse examencentra zoek je in het Nederlandse Centraal Diploma Register (cdr.ssvv.nl). [5] [2]
Wat kost het?
Geen enkele officiële bron noemt een bedrag voor opleiding of examen; de prijs verschilt per opleidingscentrum. Vraag eerst aan je werkgever of uitzendkantoor of zij de opleiding betalen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen B-VCA en VOL-VCA?
B-VCA (Basisveiligheid) is het diploma dat alle operationele medewerkers van een VCA-bedrijf moeten hebben. VOL-VCA (Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden) is verplicht voor iedereen die leiding geeft aan operationele medewerkers. Beide worden afgelegd bij een erkend examencentrum en zijn tien jaar geldig. [2][3]
Hoelang is een VCA-diploma geldig?
Tien jaar, gerekend vanaf de examendatum. Daarna leg je het examen opnieuw af bij een erkend examencentrum; wie nog een geldig diploma heeft, mag ten vroegste twee jaar na de uitgifte opnieuw deelnemen. [2][6]
Hoe behaal je het VCA-attest?
Je bereidt je voor via zelfstudie met het handboek of via een cursus bij een opleidingscentrum, en legt daarna het examen af bij een door BeSaCC-VCA erkend examencentrum. Alleen een diploma van een erkend centrum telt. De duur en de prijs van de voorbereiding verschillen per opleidingscentrum. [2][4]
Hoe vind je je VCA-diploma terug?
Zoek in het Centraal Diplomaregister op csm-examen.be/cdr, op diplomanummer of op naam plus geboortedatum. Diploma's van Belgische erkende centra sinds 2010 staan er automatisch in. Een papieren duplicaat vraag je aan het examencentrum dat het origineel uitreikte; dat kan iets kosten. [5][7]
Is VCA wettelijk verplicht?
Nee. VCA is een private certificatienorm van de vzw BeSaCC-VCA. De verplichting komt uit het contract met de opdrachtgever: wie op een site werkt die VCA eist, moet een geldig diploma kunnen tonen, anders raak je er niet binnen. [1]
Vacatures die dit attest noemen
Bronnen
Elke alinea verwijst met een cijfer naar de bron waarop ze steunt. Wat geen enkele officiële bron zegt, staat hier niet; waar de regel per werkgever of per opleidingscentrum verschilt, staat dat letterlijk.
- BeSaCC-VCA: VCA info (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- BeSaCC-VCA: Basisveiligheid B-VCA (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- BeSaCC-VCA: Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden VOL-VCA (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- BeSaCC-VCA: erkende examencentra B-VCA, VOL-VCA, VIL-VCU (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- BeSaCC-VCA: Diplomaregister (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- BeSaCC-VCA: Algemeen Reglement Examinering VCA 2018-03 (pdf) (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- Centraal Diplomaregister (CSM Examenbeheer) (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
- FOD Werkgelegenheid: attest voor het besturen van een gemotoriseerd transportwerktuig (opleidingsplicht Codex I.2-16 tot I.2-21) (gecontroleerd op 23 oktober 2026)
Deze pagina is informatie, geen juridisch advies. Je werkgever, zijn preventieadviseur en het bevoegde gewest blijven de eindverantwoordelijken voor wat er op jouw werkplek geldt.