VCA-certificaat controleren: kandidaat of bedrijf opzoeken

Het korte antwoord: in België staan VCA-diploma's van personen in het Centraal Diploma Register van BeSaCC-VCA (besacc-vca.be, onder Diplomaregister). Opzoeken is gratis en duurt een minuut. Je zoekt op diplomanummer, of op naam in combinatie met geboortedatum. Het register toont het type diploma en tot wanneer het geldig is. VCA-certificaten van bedrijven staan in een aparte certificatendatabank op dezelfde site.

Diploma of certificaat: twee verschillende dingen

In de praktijk zegt iedereen 'VCA-certificaat', maar er zijn er twee soorten en je controleert ze op een andere plek. Een persoon behaalt een diploma na een examen: Basisveiligheid (B-VCA) voor uitvoerende medewerkers, VOL-VCA voor leidinggevenden en VIL-VCU voor intercedenten en leidinggevenden in de uitzendsector. Zo'n diploma is tien jaar geldig. Een bedrijf behaalt een certificaat na een audit van zijn veiligheidsbeheersysteem: VCA* voor bedrijven zonder onderaannemers, VCA** voor hoofdaannemers en VCA Petrochemie voor werk aan petrochemische installaties. Dat certificaat is drie jaar geldig, met tussentijdse audits. In de kennisbank over VCA lees je wat de niveaus inhouden.

Een kandidaat controleren in vijf stappen

1. Vraag het diplomanummer of de geboortedatum. Het register geeft geen lijsten vrij: je hebt een diplomanummer nodig, of de naam én de geboortedatum. Vraag die gewoon aan de kandidaat en zeg waarvoor je ze gebruikt.

2. Zoek het diploma op in het Diplomaregister van BeSaCC-VCA. Diploma's van Belgische erkende examencentra worden er sinds 1 januari 2010 automatisch in opgenomen.

3. Kijk naar het type. Een ploegbaas of werfleider met alleen Basis-VCA voldoet niet aan wat de meeste opdrachtgevers vragen: wie leiding geeft, heeft VOL nodig.

4. Kijk naar de vervaldatum en leg die naast de duur van de opdracht. Een diploma dat over drie maanden vervalt, is vandaag geldig maar vraagt een nieuw examen tijdens het project. Verlengen bestaat niet: na tien jaar leg je het examen opnieuw af.

5. Bewaar een schermafdruk of noteer de datum van je controle in het personeelsdossier. Een opdrachtgever of preventiedienst kan ernaar vragen bij een toegangscontrole of een audit.

Als je het diploma niet vindt

Dat betekent niet meteen dat het niet bestaat. De vier gangbare oorzaken: het diploma is in Nederland behaald en staat dan in het Nederlandse register van SSVV (cdr.ssvv.nl), dat je op dezelfde manier raadpleegt. Het diploma dateert van voor 2010 en de gegevens zijn nog niet volledig geverifieerd; bij diploma's van voor 2009 werkt zoeken op nummer niet altijd. De naam is anders gespeld dan op het diploma, wat vaak gebeurt bij samengestelde of buitenlandse namen. Of het document is geen officieel VCA-diploma: BeSaCC-VCA waarschuwt zelf voor niet-officiële pasjes en attesten. In dat laatste geval telt alleen wat in het register staat. Bij twijfel kan het examencentrum dat op het diploma vermeld staat de uitreiking bevestigen.

Een bedrijf controleren

Werk je met een onderaannemer of wil je weten of een leverancier gecertificeerd is, dan zoek je de bedrijfsnaam op in de certificatendatabank van BeSaCC-VCA. Controleer drie dingen: het niveau (één ster, twee sterren of Petrochemie), de einddatum en het toepassingsgebied, want een certificaat geldt voor de activiteiten en vestigingen die erop vermeld staan. Nederlandse bedrijven vind je in het Centraal Certificaten Register van SSVV. Een gecertificeerd bedrijf moet zelf ook kunnen aantonen dat zijn operationele medewerkers een geldig diploma hebben, dus de twee controles hangen samen.

Wat dit betekent voor je aanwerving

Zet in de vacature welk niveau je vraagt en of je het als vereiste of als troef ziet. Een sterke onderhoudstechnieker zonder VCA afwijzen is zelden verstandig: opleiding en examen kosten een of enkele dagen en een beperkt bedrag, terwijl een openstaande vacature veel meer kost. Spreek wel af wie het examen betaalt en plan het voor de eerste dag op de site. Controleer in dezelfde beweging de andere attesten die de functie vraagt: BA4 of BA5 voor wie aan elektrische installaties werkt, en het attest van een arbeider met heftruckattest, dat geen centraal register kent en dus op papier moet kloppen. Welke attesten zich het snelst terugbetalen, staat in onze gids over technische certificaten.

Bij kandidaten die wij voorstellen, controleren we de attesten die de functie vereist en vermelden we de vervaldatum in het dossier. Zoek je versterking voor een site met VCA-verplichting, beschrijf dan je vraag via de bedrijvenpagina.