Ploegenwerk

Drie ploegen werken: rooster, regels en loon

In drie ploegen draait een werkpost dag en nacht door tijdens de week. Je wisselt mee tussen vroege, late en nachtploeg, zodat de nacht niet altijd bij dezelfde mensen ligt. In het weekend ligt de productie in dit stelsel meestal stil; wie ook het weekend wil laten draaien, kiest voor volcontinu.

Voorbeeldrooster drie ploegen (week 1)

Uren in het rooster: begin en einde van de dienst.
MaDiWoDoVrZaZo
Ploeg A6-146-146-146-146-14vrijvrij
Ploeg B14-2214-2214-2214-2214-22vrijvrij
Ploeg C22-622-622-622-622-6vrijvrij

Voorbeeld: elk bedrijf maakt zijn eigen rooster. De nachtploeg van vrijdag stopt zaterdag om 6 uur. Elke week schuift elke ploeg een stap door: vroeg, dan laat, dan nacht. Bij 8 uur per dag werk je 40 uur per week; het verschil met de 38-urenweek krijg je bijvoorbeeld terug als inhaalrustdagen.

In welke sectoren

Drie ploegen zie je waar machines tijdens de week niet stil mogen vallen: productie en operations, onderhoud en storingsdienst, automatisering en kwaliteitscontrole.

Wat dit stelsel van je vraagt

  • Je slaapritme elke week omgooien, ook naar overdag slapen in de nachtweek.
  • Discipline rond slaap, eten en beweging, vooral na de overgang van nacht naar vroeg.
  • Zelfstandig kunnen werken: 's nachts is er minder ondersteuning in de buurt.
  • Een gezin of huisgenoten die meedenken over rust overdag.

Voordelen

  • Je krijgt de rechten van cao nr. 46 en de nachtvergoeding van cao nr. 49 voor de nachtweken.
  • Weekends blijven in dit stelsel in de regel vrij.
  • De nacht wordt eerlijk verdeeld: je zit er niet elke week in.

Nadelen

  • Drie verschillende ritmes in drie weken is zwaarder dan twee ploegen.
  • De nachtweek botst met afspraken overdag en het gezinsleven.
  • De overgang van nacht naar een nieuwe week kost bij veel mensen een paar dagen.

Werken in ploegen: eerlijk over de voor- en nadelen →

Wat zegt de wet?

De nachtploeg werkt tussen middernacht en 5 uur, dus een drieploegenstelsel is een arbeidsregeling met nachtprestaties in de zin van artikel 38. Cao nr. 46 geldt; de vergoeding van cao nr. 49 geldt alleen voor de dagen waarop je effectief nachtprestaties levert. Voor de uren gelden de grenzen van opeenvolgende ploegen.

Wat telt als nachtarbeid

Arbeid tussen 20 uur en 6 uur is nachtarbeid. Sinds 1 juni 2026 is nachtarbeid in beginsel niet langer verboden in de sectoren onder de Arbeidswet van 16 maart 1971 (wet van 18 mei 2026). Werk je gewoonlijk tussen 20 en 6 uur, met altijd prestaties tussen middernacht en 5 uur, dan is dat een arbeidsregeling met nachtprestaties in de zin van artikel 38 van de Arbeidswet: je werkgever voert die in via een cao of via het arbeidsreglement, na overleg. Een rooster dat alleen buiten de uren tussen middernacht en 5 uur valt, zoals 14 tot 22 uur of 5 tot 13 uur, is ook nachtarbeid, maar geen nachtregeling in de zin van artikel 38. In de distributie en de e-commerce gelden voor wie vanaf 1 juni 2026 start aparte regels voor de nachtpremie.

Bron: FOD Werkgelegenheid, Nachtarbeid (regels vanaf 1 juni 2026); FOD Werkgelegenheid, Modernisering van het arbeidsrecht: vanaf 1 juni 2026 nieuwe maatregelen (wet van 18 mei 2026) (gecontroleerd op 23 oktober 2026)

Cao nr. 46: je rechten bij nachtwerk

Cao nr. 46 van de Nationale Arbeidsraad geldt voor wie gewoonlijk werkt in een rooster met prestaties tussen 20 en 6 uur. Wie alleen tussen 6 en 24 uur werkt of gewoonlijk vanaf 5 uur begint, valt erbuiten. Bij aanwerving kom je alleen vrijwillig in zo'n rooster terecht, tenzij je via je opleiding koos voor een beroep dat doorgaans nachtwerk meebrengt. Ben je minstens 50 en heb je minstens 20 jaar in zulke roosters gewerkt, dan mag je om werk zonder nachtprestaties vragen om ernstige medische redenen die de arbeidsgeneesheer erkent; vanaf 55 met 20 jaar mag je dat ook zonder medische reden vragen. Je werkgever heeft dan zes maanden om je schriftelijk passend werk aan te bieden. Een zwangere werkneemster kan vragen om uit het nachtrooster te gaan. Ben je meer dan 12 uur per dag van huis of minstens 4 uur per dag onderweg, dan zorgt je werkgever voor vervoer of komt hij tussen in de kosten, tenzij een sector- of bedrijfs-cao minstens evenveel geeft.

Bron: Nationale Arbeidsraad, cao nr. 46 van 23 maart 1990 over begeleidingsmaatregelen bij ploegenarbeid met nachtprestaties (gecoordineerde versie) (gecontroleerd op 23 oktober 2026)

Cao nr. 49: een vergoeding per nachtuur

Cao nr. 49 waarborgt bovenop je uurloon een vaste financiële vergoeding per uur voor wie in een rooster met nachtprestaties werkt, met dezelfde afbakening als cao nr. 46, en een hoger bedrag vanaf 50 jaar. Ze geldt alleen voor de dagen waarop je die prestaties levert, en alleen als je sector of bedrijf het vraagstuk niet al vóór 1 januari 1995 bij cao of collectief akkoord regelde. Het actuele bedrag en de sectorale premies vind je per paritair comité in de ploegenpremiehub.

Bron: Nationale Arbeidsraad, cao nr. 49 van 21 mei 1991 over de financiele vergoeding bij nachtprestaties (gecoordineerde versie) (gecontroleerd op 23 oktober 2026)

De 38-urenweek en de referteperiode

De Arbeidswet legt de grens op 8 uur per dag en 40 uur per week; sinds 1 januari 2003 is de wekelijkse arbeidsduur verminderd tot 38 uur (wet van 10 augustus 2001). Die 38 uur moet niet elke week kloppen: het mag een gemiddelde zijn over een referteperiode van in principe een trimester, die tot één jaar kan worden verlengd. Werk je elke week 40 uur, dan krijg je het verschil bijvoorbeeld terug als inhaalrustdagen. Bij opeenvolgende ploegen mag een dag tot 11 uur en een week tot 50 uur gaan; bij continuarbeid om technische redenen tot 12 uur per dag en 50 uur per week, of 56 uur als het werk over zeven dagen van 8 uur is gespreid. Ook dan moet het gemiddelde over de referteperiode kloppen.

Bron: FOD Werkgelegenheid, Arbeidsduur en vermindering van arbeidsduur (Arbeidswet van 16 maart 1971, art. 19 tot 26bis) (gecontroleerd op 23 oktober 2026)

Rust tussen twee diensten

Tussen het einde van je werk en de hervatting liggen in principe minstens 11 opeenvolgende uren rust (artikel 38ter van de Arbeidswet; cao nr. 46 zegt hetzelfde). Samen met de wekelijkse rust geeft dat een onderbreking van 35 opeenvolgende uren per week. Bij ploegen- en continuarbeid mag de rust korter zijn op het moment dat je van ploeg wisselt, maar twee ploegen na elkaar werken is altijd verboden.

Bron: FOD Werkgelegenheid, Rusttijden (Arbeidswet van 16 maart 1971, art. 38ter); Nationale Arbeidsraad, cao nr. 46 van 23 maart 1990 over begeleidingsmaatregelen bij ploegenarbeid met nachtprestaties (gecoordineerde versie) (gecontroleerd op 23 oktober 2026)

Zondagswerk en wekelijkse rust

Op zondag werken is in principe verboden (artikel 11 van de Arbeidswet). Bij opeenvolgende ploegen mag het wel, als het werk elke week 24 opeenvolgende uren stilligt waarvan minstens 18 op zondag (artikel 17): de laatste ploeg stopt dus uiterlijk zondag om 6 uur en de eerste ploeg van de nieuwe week begint ten vroegste zondag om 18 uur. Bedrijven waar het werk door zijn aard niet onderbroken of uitgesteld kan worden, mogen op zondag laten werken (artikel 66). Wie op zondag werkt, krijgt in de zes dagen erna inhaalrust; dat geldt niet voor ploegenarbeid binnen de regel van 24 uur hierboven.

Bron: FOD Werkgelegenheid, Zondagsrust (Arbeidswet van 16 maart 1971, art. 11 tot 17 en 66) (gecontroleerd op 23 oktober 2026)

Wat het betaalt

Een ploegenpremie staat niet in de wet maar in de cao van je paritair comité of je bedrijf. In de ploegenpremiehub zie je per sector wat er geldt; kijk naar de kolom "Drie ploegen".

Ploegenpremie per sector →

Open vacatures in ploegen

Deze vacatures vermelden ploegenwerk in hun tekst; die met dit stelsel staan bovenaan. In elke vacature staat welk stelsel het is.

Alle vacatures →

Veelgestelde vragen

Wat is een drieploegenstelsel?

Drie ploegen nemen samen de volle 24 uur van een werkdag voor hun rekening: een vroege, een late en een nachtploeg. Je wisselt mee, meestal per week. Het verschil met volcontinu is het weekend: in een drieploegenstelsel ligt het werk dan meestal stil.

Hoe ziet een drieploegenrooster eruit?

In het voorbeeld op deze pagina werkt ploeg A van 6 tot 14 uur, ploeg B van 14 tot 22 uur en ploeg C van 22 tot 6 uur, van maandag tot vrijdag. Na een week schuift elke ploeg door. Bedrijven gebruiken ook andere uren of een snellere wissel; vraag het rooster over een volledige cyclus voor je tekent.

Wat zijn de nadelen van drie ploegen?

Je verandert elke week van ritme en een op de drie weken slaap je overdag. Dat vraagt meer van je lichaam en je omgeving dan twee ploegen. Wie er goed mee omgaat, plant slaap en maaltijden even strak als zijn werk. Het artikel over de voor- en nadelen van ploegenwerk gaat dieper in op wat je vooraf moet vragen.

Werken in ploegen: eerlijk over de voor- en nadelen →

Wanneer mag de nachtploeg op zondag beginnen?

Bij opeenvolgende ploegen moet het werk elke week 24 opeenvolgende uren stilliggen, waarvan minstens 18 op zondag. De eerste ploeg van de nieuwe week mag dus ten vroegste zondag om 18 uur beginnen, en de laatste ploeg van de week stopt uiterlijk zondag om 6 uur.

Krijg je in drie ploegen een nachtvergoeding?

Ja, voor de dagen waarop je nachtprestaties levert geldt minstens de uurvergoeding van cao nr. 49, tenzij je sector of bedrijf het al vóór 1995 zelf regelde. Daarnaast hebben veel sectoren een eigen premie voor drie ploegen in hun cao. De bedragen per paritair comité staan in de ploegenpremiehub.

Ploegenpremie per sector →

Deze pagina vat de wettelijke regels samen en is geen juridisch advies. Je arbeidsreglement, je sector-cao en je sociaal secretariaat blijven de eindafrekening.

Werf je technische mensen aan?

AltusConnect zoekt engineers, techniekers en technisch-commerciële profielen voor bedrijven in deze sectoren. Je betaalt in de regel alleen als je iemand aanwerft.

Bespreek je vacature →

Loonkostrapport voor je sector

Kies je paritair comité en een brutoloon. Je krijgt per mail wat die medewerker je per jaar kost, wat de volgende indexering daaraan verandert, en de eindejaarspremie en ecocheques van je sector.

We sturen je het rapport en ons team ziet je aanvraag; we nemen hooguit één keer contact op over je aanwerving. Geen nieuwsbrief. Privacybeleid

Benieuwd wat jouw profiel in de markt waard is?

Bekijk vacatures met salarisrange →