Eindejaarspremie bij ontslag of vertrek: wat betaal je als werkgever?

Het korte antwoord: in de meeste sectoren heeft een medewerker die in de loop van het jaar vertrekt recht op een pro rata eindejaarspremie, een twaalfde per gewerkte maand, zodra hij een minimale anciënniteit heeft. De grote uitzondering is overal dezelfde: ontslag om dringende reden. Bij eigen ontslag hangt het af van je paritair comité: in PC 200 pas vanaf drie jaar anciënniteit, in de chemie vanaf één jaar, bij elektriciens en in de metaalarbeiders-cao's altijd. Wie dat verkeerd inschat, krijgt de rekening achteraf via de vakbond of de inspectie. Hieronder de regels per comité zoals ze in de sectorfiches staan, en hoe je ze netjes in je eindafrekening verwerkt. Het overzicht per sector staat op onze pagina eindejaarspremie per paritair comité.

Het korte antwoord: pro rata, behalve bij dringende reden

Drie situaties keren in bijna elke cao terug. Ontslag door de werkgever, anders dan om dringende reden: de medewerker behoudt de pro rata. Ontslag om dringende reden: geen premie, in geen enkele van de sectoren hieronder. Eigen ontslag of een einde in onderling akkoord: hier verschillen de sectoren, van 'altijd pro rata' tot 'pas na drie jaar'. Daarbovenop vragen de meeste cao's een minimale anciënniteit vóór er überhaupt recht is, van één maand tot zes maanden. Ook een afgelopen contract van bepaalde duur geeft in de meeste sectoren recht op een pro rata. Een bedrijfs-cao of een individuele afspraak kan gunstiger zijn dan de sector, nooit minder gunstig.

Per paritair comité: wie krijgt wat bij vertrek

PC 200, bedienden: één maandloon na zes maanden anciënniteit, een twaalfde per volledig gewerkte kalendermaand. Bij ontslag (niet om dringende reden) en na een contract van bepaalde duur van minstens zes maanden betaal je de pro rata. Bij eigen ontslag of een einde in onderling akkoord pas vanaf drie jaar anciënniteit, sinds 1 januari 2026 (voordien vijf jaar). PC 207, bedienden chemie: pro rata als de bediende zes maanden anciënniteit heeft op het moment dat de opzeg wordt betekend, niet bij dringende reden en niet bij eigen ontslag met minder dan één jaar anciënniteit. PC 116, arbeiders chemie: pro rata vanaf drie maanden anciënniteit, met dezelfde twee uitzonderingen. PC 111, arbeiders metaal: provinciale cao's, maar overal pro rata, ook bij eigen ontslag sinds 1 juli 2015 en bij definitieve medische ongeschiktheid. PC 209, bedienden metaal: eveneens provinciaal; in Brabant en Brussel bijvoorbeeld een pro rata vanaf één jaar anciënniteit, behalve bij dringende reden. PC 149.01, elektriciens en PC 124, bouw: de premie loopt via het sectorfonds, niet via jou. Bij elektriciens betaalt Volta de pro rata bij elk vertrek, ook bij eigen ontslag; in de bouw kent het fonds de getrouwheidszegels toe op basis van het aangegeven loon. Jij betaalt daar de fondsbijdrage, geen aparte premie bij vertrek.

Interimkrachten en jobstudenten

Een uitzendkracht krijgt zijn eindejaarspremie niet van jou en niet van het uitzendkantoor, maar van het Sociaal Fonds voor de Uitzendkrachten: 8,33 procent van het brutoloon, als hij in de referteperiode van 1 juli tot 30 juni minstens 65 dagen voor uitzendkantoren werkte. De kost zit verwerkt in de coëfficiënt die het kantoor je aanrekent. Neem je een uitzendkracht nadien vast in dienst, dan telt de interimperiode in de meeste cao's mee voor de anciënniteitsvoorwaarde; check dat in je sectorfiche. Jobstudenten vallen in de meeste sectoren buiten de regeling, al zie je in PC 200 en PC 220 soms een pro rata voor wie onder een gewoon arbeidscontract werkt.

Wanneer en hoe je de pro rata betaalt

De meeste cao's laten je kiezen tussen uitbetalen bij de eindafrekening of op het gewone betaalmoment in december; sommige leggen het eerste op. Praktisch: zet de pro rata op de laatste loonbrief, samen met het vakantiegeld bij uitdiensttreding, zodat het dossier dicht is. Bereken het bedrag op het loon dat de cao voorschrijft, meestal het maandloon van de laatste volledige maand of het basisloon van december, en tel de maanden volgens de regel van je comité: PC 200 telt volledige kalendermaanden, PC 207 rekent een maand mee als de bediende vóór de 16e startte. Verbreek je het contract met een opzeggingsvergoeding, dan zit de eindejaarspremie ook in de berekeningsbasis daarvan: de vergoeding wordt berekend op het lopend loon inclusief de premie. Hoe de opzegtermijn zelf werkt, lees je in de kennisbank.

Wat het je kost, en hoe je het budgetteert

Een pro rata eindejaarspremie is gewoon loon: je betaalt er patronale RSZ op en de werknemer de gewone inhoudingen plus bedrijfsvoorheffing tegen het tarief voor exceptionele vergoedingen. Voor een bediende met 3.800 euro bruto die na acht maanden vertrekt, gaat het om acht twaalfden van 3.800 euro, dus 2.533 euro bruto, ongeveer 3.200 euro werkgeverskost. Reken dat na met de eindejaarspremie-calculator. De les voor je budget: boek de eindejaarspremie maandelijks als provisie (een twaalfde per medewerker), dan is een vertrek in oktober geen onverwachte kost maar een afrekening van wat al opzij stond. Zo rekent ook onze loonkost-calculator: die neemt de premie op in de jaarkost per medewerker.

Checklist bij elke uitdiensttreding

Vijf vragen die je eindafrekening sluitend maken. Eén: welk paritair comité, en wat zegt de sectorfiche over anciënniteit en pro rata? Twee: wie beëindigt het contract, en is het om dringende reden? Drie: hoeveel anciënniteit heeft de medewerker op de datum van de betekening van de opzeg (niet op de laatste werkdag)? Vier: welke maanden tellen mee, en welk loon is de basis? Vijf: betaal je nu of in december, en staat dat zo in je arbeidsreglement of de cao? Twijfel je over een bedrijfs-cao die van de sector afwijkt, dan is een telefoontje naar je sociaal secretariaat goedkoper dan een discussie achteraf. Wat je technische profielen verder verwachten van hun pakket, lees je in extralegale voordelen voor technische profielen.